الشيخ محمد علي الگرامي القمي
235
رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)
شرط اوّل - آنكه سفر او كمتر از هشت فرسخ ( رفت فقط يا مجموع رفت و برگشت ) نباشد و فرسخ شرعى دوازده هزار ذراع است به ذراع متعارف ، و اگر ذراع متوسّط را حدود 47 سانتيمتر حساب كنيم كه برخى چنين گفتهاند ، چهار فرسخ مىشود بيست و دو كيلومتر و پانصد و شصت متر ، و اگر شكّ در مقدار ذراع باشد تا يقين به تحقّق چهار فرسخ ندارد طبق وظيفهء قبلى خود عمل كند . مسئله 1322 - كسى كه مجموع رفتن و برگشتن او هشت فرسخ است ، چنانچه رفتن او كمتر از چهار فرسخ نباشد ، بايد نماز را شكسته بخواند . بنابراين اگر رفتن سه فرسخ و برگشتن پنج فرسخ باشد ، بايد نماز را تمام - يعنى چهار ركعت - بخواند . مسئله 1323 - اگر رفتن او از چهار فرسخ كمتر نباشد نمازش شكسته است و روزه را نيز بايد افطار نمايد ، خواه همان روز يا شب آن برگردد يا نه ولى بايد قصد ده روز ماندن آنجا را نداشته باشد . مسئله 1324 - اگر سفر مختصرى از هشت فرسخ كمتر باشد ، يا انسان نداند كه سفر او هشت فرسخ است يا نه ، نبايد نماز را شكسته بخواند . و چنانچه شكّ كند كه سفر او هشت فرسخ است يا نه ، در صورتى كه تحقيق كردن برايش مشقّت دارد ، بايد نمازش را تمام بخواند و اگر مشقّت ندارد ، بنابر احتياط واجب بايد تحقيق كند كه اگر دو عادل بگويند ، يا بين مردم معروف باشد كه سفر او هشت فرسخ است ، نماز را شكسته بخواند . مسئله 1325 - اگر يك عادل خبر دهد كه سفر انسان هشت فرسخ است ، آن هم مثل خبر دو عادل مىباشد و نماز شكسته است گرچه بنابر احتياط مستحب خوب است نماز را هم شكسته و هم تمام بخواند و روزه بگيرد و قضاى آن را هم بجا آورد . مسئله 1326 - كسى كه يقين دارد سفر او هشت فرسخ است ، اگر نماز را شكسته بخواند و بعد بفهمد كه هشت فرسخ نبوده ، بايد آن را چهار ركعتى بجا آورد و اگر وقت گذشته قضا نمايد . مسئله 1327 - كسى كه قصد مسافرت به محلّ معيّنى نموده و يقين دارد سفرش هشت فرسخ نيست ، يا شكّ دارد كه هشت فرسخ هست يا نه ، چنانچه در بين راه يا بعد از رسيدن به مقصد بفهمد كه سفر او هشت فرسخ بوده ، بايد نماز را شكسته بخواند و اگر تمام خوانده دوباره شكسته بجا آورد .